Waar het allemaal begon 

Het is precies twee weken geleden dat ik in een hotel kamer in de hoofdstad van Kenia lag, Nairobi. Een ongepland verblijf maar een verblijf dat herinneringen oproept en me doet reflecteren op het verleden. Het verleden van 20 jaar geleden, toen ik hier voor het eerst kwam en het verleden van 17 jaar geleden toen ik nogmaals terug ging naar het land dat mijn hart hard gestolen, waar ik 2 maanden de rauwe kant van dit continent leerde kennen om vervolgens door te gaan naar Zuid Afrika, dat andere land dat mijn hart stal… Maar ik denk ook terug aan een week geleden toen ik omringd was door familie en vrienden en mijn hart vol was van liefde. Mijn buik gevuld door een heerlijk Kerst diner, bekende gezichten en tradities om me heen. Kopjes koffie met vriendinnen, uren kletsen en uitwaaien op het strand. Spelletjes spelen met de top 2000 op de achtergrond en een prachtige vuurwerkshow om 2026 in te luiden. Brood met kaas, kroketten & frikadellen en toastjes met file american. De zon scheen en Nederland was prachtig en ik voelde me rustig en tevreden maar tegelijk ook verlangend naar meer. En nu, terwijl ik wacht op mijn volgende vlucht die ik eerder gemist heb door de sneeuw in Nederland voel ik me alsof ik vast zit tussen twee werelden die ik allebei thuis noem; letterlijk en figuurlijk. 

In de rij om een spoedvisum aan te vragen in Nairobi hoor ik Nederlanders praten die onderweg zijn naar Zuid Afrika. Ik hou me stil, ik heb geen zin in klagen over het weer, het is nou eenmaal zo. Achter me hoor ik Zuid Afrikanen praten over hun eerste keer skiën in de Alpen, het Noorderlicht en fietsen in Amsterdam. Ook hun negeer ik, geen zin om te praten over hoe fantastisch en veilig Europa is. Ik vervolg mijn reis alleen en laat me leiden langs eindeloze loketten zonder echt te weten waar het me heen leidt, maar het zal vast goed komen. Ik ben moe. Bij de immigratie wordt mijn paspoort met een grote glimlach aangenomen: “He, je wilt niet naar Zuid Afrika? Toch liever naar het prachtige Kenia? Je bent meer dan welkom, Karibu!”. Het maakt iets in mijn los; de taal, de warmte, de glimlach.. hij brengt mijn glimlach terug naar mijn gezicht en ik loop richting het volgende loket. Daar wordt mijn paspoort ingenomen en nogmaals neem ik plaats om af te wachten wat de volgende stap is. 

Ondertussen app ik een Nederlandse vriendin die op vakantie is in Kenia. Eerder stuurde ik haar foto’s van de tweede keer dat ik in Kenia was; vrijwilligerswerk in weeshuizen, schooltjes, de sloppenwijken en een kliniekje. Ik bezocht de prachtige wildparken waar zij nu is, de stranden waar zij later nog heen gaat. Misschien is ze nu in Nairobi, een beetje meer van thuis tussen de twee werelden die ik thuis noem. Maar helaas, ze is er pas de volgende dag. Na wat mijmeren en staren in de verte word ik geroepen en met zo’n 15 andere Zuid Afrikanen worden we een bus ingeleid, op weg naar het hotel. Ik sjok richting de bus, ik zie de zon schijnen en de palmbomen in de wind wapperen maar eigenlijk wil ik gewoon in de kou en sneeuw van Nederland zijn. Wanneer we door de stad rijden zie ik de bedrijvigheid, ik herken de geluiden, de geur, de Matatu taxibusjes, de trotse Kenianen, de kleurrijke kledingstallen, de vrolijke kindjes maar ik voel het niet; de blijheid die dit continent me normaal geeft, de vlinders in mijn buik.. ik ben moe. Afrika moe? 

Het Afrika waar ik op viel; die me zo vaak verwarde. Jarenlang heb ik mijn gedachten op papier gezet en veelal met jullie gedeeld. Een jaar geleden begon ik met een boek schrijven over die eerste jaren, hoe ik van toerist een tropenarts werd. Ik heb vaak mijn figuurlijke pen opgepakt en weer neergelegd maar het het eerste hoofdstuk is af en ik Nairobi lees ik het eerste hoofdstuk nogmaals, over de liefde en bedrog door een land, het is niet de eerste keer dat ik me zo voel. Lees mee! 

                                                                                    ***

Verliefd en bedrogen

Ik was 15 toen ik voor het eerst zoende, het was in Kenia en ik werd niet verliefd op hem maar op Afrika...

Ik werd verliefd op de altijd schijnende zon, de vrolijk zwaaiende kinderen, de hartelijke bevolking, de liefelijke dorpjes met lemen hutjes, het vrolijke gezang, het dansen in de kerk, de ondergaande zon, de uitgestrekte vlaktes, de duizenden gnoe's en zebra's, de sierlijke giraffen, de spanning van safari's op zoek naar de Big 5, de brutale apen die op tenten sprongen, de miljoenen flamingo's, het kristalheldere aqua-blauwe water met kleurrijke visjes en dolfijnen aan een sneeuwwit strand, het verrukkelijke eten en de sterke verhalen bij het kampvuur verteld. Bij terugkomst in Nederland had ik heimwee naar Afrika en niet naar hem, dus pakte in de trein naar het zuiden van Nederland en brak ik zijn hart en besloot mijn eigen hart te volgen... 

Gedurende twee jaar hield ik de herinnering levendig met foto's en video's, las ik boeken over dit continent en verlangde ik meer en meer naar de rode aarde van Afrika.  Ik maakte mijn middelbare school af, werd voor het eerst echt verliefd op een jongen maar toen ik 18 jaar werd en mijn koffers pakte om terug naar Kenia te gaan brak ik ook zijn hart. Mijn hart was te vol met Afrika voor andere liefde en ik keerde met vlinders in mijn buik terug naar  de vreugde van dit land...

Ik ging vrijwilligerswerk doen in de sloppenwijken van Nairobi en zag een heel andere kant van dit land; graatmagere kinderen met hongerbuikjes, open riolering, afval, golfplaten hutjes... Ik hoorde de verhalen van verkrachting, HIV/AIDS, weeskinderen, kindersmokkel, gedumpte kinderen en honger, heel veel honger... Ik voelde me bedrogen en verscheurd; elke dag keerde ik terug naar het Kenia dat ik kende; ik woonde in de groene velden, met palmbomen, mooie huisjes, zebra's en giraffen en ik liet na een werkdag de ellende van de sloppenwijken achter; overdag veilig, 's nachts een verzameling van dronken mannen en verkrachte vrouwen en kinderen. In het weekend ging ik op zoek naar de Big 5, doordeweeks hielp ik de kinderen van Fred's school te zoeken naar een betere toekomst. Ik ging langs weduwen om eten te koken voor hun 8 kinderen die sliepen in een krot van 2 bij 3, leerde in een weeshuis over de levendige handel in kinderen voor adoptie en hielp in een kliniekje baby's wegen en vaccineren. Ik hielp mee een kamer op te knappen en terwijl ik het aangekoekte bloed van een bed aan het krabben was, lag de kamer ernaast op een tafel een vrouw te bevallen. Op het moment suprême stond ik ernaast en voor ik het wist stond ik met een levenloos kleintje in mijn armen. Gelukkig was er een arts. Met een simpel ‘uitzuigballonnetje’ werd het leven van dit kindje gered, tenminste,  in mijn ogen. Vanaf dat moment wist ik het: ik word dokter.

En zo geschiedde... Ik was bedrogen door een land dat ik dacht te kennen. Ik was jong en naïef. Maar ik leerde, ik leerde de donkere kant van de wereld kennen en wilde daar iets aan doen. Ik volgde mijn hart, nog niet bewust hoe vaak die gebroken zou worden, nog niet bewust welke beren er op mijn pad zouden komen, welke bergen beklommen moeten worden en hoeveel meer twijfels er onderweg mij zouden gaan verscheuren, van niks bewust maar ik schreef me in voor de studie geneeskunde en werd ingeloot...

                                                                                    ***

Na het lezen van het eerste hoofdstuk en scrollen door de onsamenhangende volgende pagina’s waar ik mijn oude blog op geknipt en geplakt heb, val ik in slaap. Ik slaap een een aantal uur en voel me een stuk optimistischer wanneer ik op het dakterras van het hotel ga zitten, uitkijkend over de stad, cola in een glazen flesje, precies zoals 20 jaar geleden. Ik zie Kenianen voetballen op een modderig veldje in de verte, de hoge gebouwen van de stad op de achtergrond en langzaam zakt de zon achter de horizon. Afrika moe, misschien.. het is een rauw continent, vol verrassingen. Aangenaam en vermoeiend. Zolang de balans goed is, blijf ik verliefd en blijf ik terugkomen. Terwijl ik mijn diner opschep en de geur van Keniaans eten mijn neus bereikt, rollen de woorden Swahili uit mijn alsof er geen 17 jaar tussen zat. Asante sana, dankjewel kok. Ik stap de bus in om weer terug naar het vliegveld te gaan. De bedrijvigheid op straat laat me nu glimlachen; scooters, Matatu’s, maiskolven op open vuurtjes, groente marktjes verlicht door een straatlantaarn, de vlinders komen langzaam terug. De rijen op het vliegveld zijn lang en het vliegtuig is nogmaals vertraagd. Hakuna matata, geen zorgen. Ik raak in gesprek met de Zuid Afrikanen, over het prachtige Krugerpark waar ik woon en waar zij opgegroeid zijn en langzaam aan ben ik er weer klaar voor om ondergedompeld te worden in de wereld die ik ook thuis noem en na een korte nachtvlucht rijd ik terug naar huis. 

Na twee uurtjes rijden komt de zon op, het is een prachtige zonsopgang waar de lucht paars, oranje en rood kleurt. Alsof Zuid Afrika me op haar manier welkom wil heten. Na nog eens 3 uurtjes rijden kom ik Moditlo weer binnen rijden en staat de giraf me op te wachten; ik ben weer thuis. Ik pak mijn tas uit en maak me klaar voor de eerste week terug in het ziekenhuis, met 20 nieuwe artsen, een nieuwe collega en rijen vol patienten die ons nodig hebben. De foto’s van de prachtige sneeuw in Nederland maken me uiteraard weer even terug verlangen naar ons mooie kikkerlandje maar veel tijd is er niet om daarover te mijmeren. Terwijl jullie tot je knieën in de sneeuw staan krijgen wij de waarschuwingen van het Zuid Afrikaanse KNMI dat de grootste overstromingen van de afgelopen 50 jaar eraan zitten te komen. 

Afrika, je zit vol verrassingen; gruwelijk en prachtig. Vanaf het allereerste begin, en ik kan niet zonder. 

Ps. Over de overstromingen later meer, we zitten er nog midden in en ik weet niet zo goed of dit een verhaal van pracht of gruw gaat worden, maar ik ben veilig!